Tak, przy cukrzycy i przy osteoporozie zwykle można mieć implanty. Warunkiem jest staranna kwalifikacja: wyrównana glikemia, znajomość wszystkich leków, które przyjmujesz, i ocena kości w tomografii CBCT. Obie choroby zmieniają sposób planowania zabiegu, ale same w sobie rzadko go wykluczają. O tym, czy implant jest dla Ciebie bezpieczny, decyduje lekarz po badaniu, a nie sama diagnoza wpisana w kartę.
Cukrzyca a implanty: co mówią badania
Implanty u osób z cukrzycą wszczepia się od lat i zwykle się przyjmują. Przegląd systematyczny opublikowany w International Journal of Implant Dentistry (Naujokat i wsp., 2016) potwierdza, że leczenie implantologiczne przy cukrzycy jest możliwe. Autorzy zwracają jednak uwagę na jedną rzecz: u pacjentów ze źle kontrolowaną glikemią częściej obserwowano zaburzenia osteointegracji, czyli zrastania implantu z kością, oraz więcej zapaleń wokół implantów. Dobra kontrola cukrzycy przed zabiegiem i po nim poprawia warunki gojenia.
Dla Ciebie oznacza to prostą zależność. Problemem nie jest cukrzyca jako diagnoza, ale cukrzyca, która od dłuższego czasu pozostaje poza kontrolą. Jeśli regularnie badasz się u diabetologa, bierzesz leki zgodnie z zaleceniami i Twoje wyniki są stabilne, punkt wyjścia do leczenia implantami jest dobry. Jeśli wyniki są rozchwiane, lekarz może zaproponować, żeby najpierw uporządkować leczenie cukrzycy, a dopiero potem umawiać zabieg. To nie jest odmowa, tylko kolejność, która zwiększa szansę na dobre gojenie.
Jaki poziom kontroli cukrzycy ma znaczenie
Podstawowym wskaźnikiem wyrównania cukrzycy jest hemoglobina glikowana, w skrócie HbA1c. Pokazuje ona średni poziom glukozy z ostatnich około trzech miesięcy, a nie z jednego poranka. Dlatego mówi więcej niż pojedynczy pomiar glukometrem. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w swoich zaleceniach klinicznych traktuje HbA1c jako główny parametr oceny leczenia, a cele terapeutyczne ustala się indywidualnie, zależnie od wieku, czasu trwania choroby i chorób towarzyszących.
W Niewada Clinic nie stosujemy jednej sztywnej liczby, która automatycznie kwalifikuje albo dyskwalifikuje. Dr n. med. Paweł Niewada patrzy na Twój aktualny wynik HbA1c, na to, jak wyglądały poprzednie wyniki, jakie leki przyjmujesz i w jakim stanie są dziąsła oraz kość. Jeśli wartość odbiega od celu, który masz ustalony z diabetologiem, zwykle rozsądniej jest najpierw to wyrównać. Czasem oznacza to kilka tygodni lub miesięcy odroczenia zabiegu. Decyzję o zmianie leczenia cukrzycy zawsze podejmuje Twój diabetolog, nie stomatolog.
Pamiętaj też o samym dniu zabiegu. Jeśli przyjmujesz insulinę lub leki obniżające glukozę, nie przychodź na czczo bez ustalenia tego z lekarzem. Zabieg w znieczuleniu miejscowym zwykle nie wymaga głodówki, a niedocukrzenie w fotelu to realne ryzyko, którego łatwo uniknąć. Przy planowanej narkozie zasady są inne i omawia je anestezjolog podczas osobnej kwalifikacji.
Gojenie i ryzyko zapaleń wokół implantów przy cukrzycy
Podwyższony poziom glukozy wpływa na drobne naczynia krwionośne i na pracę komórek odpowiedzialnych za gojenie. W praktyce oznacza to wolniejsze gojenie rany po zabiegu i mniejszą odporność tkanek na bakterie. Dlatego w cytowanym przeglądzie autorzy zalecają szczególną dbałość o kontrolę cukrzycy oraz regularną opiekę pozabiegową. Implant można stracić zaraz po wszczepieniu, ale również po latach, jeśli wokół niego rozwinie się zapalenie.
Zapalenie tkanek wokół implantu, czyli periimplantitis, przypomina zapalenie przyzębia przy własnych zębach. Zaczyna się od stanu zapalnego dziąsła, a nieleczone prowadzi do zaniku kości wokół implantu. U osób z cukrzycą ryzyko jest wyższe, więc profilaktyka ma większe znaczenie. W praktyce chodzi o dokładną higienę domową, usuwanie kamienia u higienistki i wizyty kontrolne. Kontrole przewidziane w pisemnym planie leczenia w Niewada Clinic są bezpłatne (0 zł), więc nie ma powodu ich odkładać. Jeśli masz cukrzycę, dr Niewada może zaproponować częstsze kontrole niż standardowo.
Dr Niewada jest specjalistą periodontologii, czyli zajmuje się chorobami dziąseł i tkanek utrzymujących ząb oraz implant. To ma znaczenie przy cukrzycy, bo stan przyzębia przed zabiegiem często decyduje o tym, jak implant zachowa się po latach. Jeśli masz aktywne zapalenie przyzębia, najpierw trzeba je wyleczyć. Więcej o tym, co może odroczyć lub wykluczyć zabieg, przeczytasz we wpisie o przeciwwskazaniach do implantów.
Osteoporoza a gęstość kości szczęki
Osteoporoza to choroba, w której kości tracą gęstość i stają się bardziej kruche. Naturalne pytanie brzmi, czy taka kość utrzyma implant. W większości przypadków odpowiedź jest twierdząca. Osteoporoza dotyczy całego szkieletu, ale kość szczęki i żuchwy ocenia się osobno, w badaniu obrazowym, a nie na podstawie densytometrii kręgosłupa czy biodra.
Sama osteoporoza nie jest przeciwwskazaniem do implantów. Ma natomiast wpływ na planowanie: lekarz może dobrać inną długość lub średnicę implantu, inny sposób przygotowania łoża kostnego albo wydłużyć czas gojenia przed obciążeniem implantu koroną. O tym decyduje obraz z tomografii, nie sama diagnoza. Jeśli kości w miejscu braku jest za mało, niezależnie od osteoporozy, możliwa jest regeneracja kości (od 2 500 zł). Wydłuża ona leczenie i jest wyceniana poza ceną implantu.
Większe znaczenie niż sama gęstość kości mają leki, które przyjmujesz z powodu osteoporozy. I o tym trzeba porozmawiać przed każdym zabiegiem w jamie ustnej.
Leki na osteoporozę i ryzyko martwicy kości (MRONJ)
Leki antyresorpcyjne hamują proces, w którym organizm rozkłada i przebudowuje kość. Dzięki temu kości tracą gęstość wolniej. Do tej grupy należą bisfosfoniany, przyjmowane doustnie (na przykład raz w tygodniu lub raz w miesiącu) albo dożylnie (co kilka miesięcy lub raz w roku), oraz denosumab, podawany w zastrzyku podskórnym co pół roku. Działanie uboczne, które interesuje stomatologa, to martwica kości szczęk związana z lekami, w skrócie MRONJ. Polega ona na tym, że po zabiegu z ingerencją w kość rana nie goi się prawidłowo i fragment kości pozostaje odsłonięty.
American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons w stanowisku zaktualizowanym w 2022 roku ocenia, że u osób leczonych z powodu osteoporozy, zarówno bisfosfonianami doustnymi, jak i denosumabem w dawkach osteoporotycznych, ryzyko MRONJ jest niskie, ale nie zerowe. Wymaga więc omówienia z pacjentem i jego świadomej zgody. Zupełnie inna jest sytuacja pacjentów onkologicznych, którzy otrzymują wysokie dawki leków antyresorpcyjnych dożylnie. U nich ryzyko jest wyraźnie wyższe, a zabiegi z ingerencją w kość planuje się ze szczególną ostrożnością albo się ich unika.
Co to znaczy dla Ciebie, jeśli leczysz osteoporozę? Najczęściej implanty są możliwe, ale lekarz musi wiedzieć, jaki lek bierzesz, od kiedy, w jakiej dawce i jaką drogą. Znaczenie ma też to, czy przyjmujesz dodatkowo sterydy albo masz inne choroby wpływające na gojenie. Wytyczne Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme wprost wskazują, że dentysta powinien znać pełną listę leków pacjenta, ocenić ryzyko i poinformować go o nim. Tak też wygląda konsultacja u dr. Niewady: rozmowa o lekach jest jej stałym elementem, a nie dodatkiem.
Czy odstawiać leki przed wszczepieniem implantu
Nie odstawiaj żadnego leku na własną rękę: ani na cukrzycę, ani na osteoporozę, ani leków rozrzedzających krew. To najważniejsza zasada w całym tym temacie. Przerwanie leczenia bisfosfonianami czy denosumabem może mieć konsekwencje dla kości w całym organizmie, a ocena tego należy do lekarza, który prowadzi Twoje leczenie.
Tak zwana przerwa w leczeniu przed zabiegiem, po angielsku drug holiday, bywa rozważana, ale według stanowiska AAOMS jest kwestią dyskusyjną. Decyzja o jej wprowadzeniu należy do lekarza prowadzącego osteoporozę, w porozumieniu z chirurgiem. W praktyce wygląda to tak: dr Niewada ocenia sytuację w jamie ustnej i w CBCT, a następnie, jeśli uzna to za potrzebne, prosi Cię o konsultację z lekarzem prowadzącym. Nie musisz podejmować tej decyzji samodzielnie.
To samo dotyczy leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, które często towarzyszą cukrzycy. Często zabieg da się przeprowadzić bez ich odstawiania, z odpowiednim zabezpieczeniem rany, ale plan ustala się indywidualnie. Zmiana dawkowania to decyzja kardiologa lub lekarza rodzinnego, nigdy samodzielna.
Co przynieść na konsultację
Im więcej informacji przyniesiesz na pierwszą wizytę, tym dokładniejszy będzie plan i tym mniej wizyt uzupełniających. Przygotuj:
- aktualną listę leków z dawkami, w tym suplementy i leki bez recepty,
- wynik HbA1c i ostatnie pomiary glukozy, jeśli masz cukrzycę,
- informację o lekach na osteoporozę: nazwa, dawka, od kiedy je przyjmujesz, data ostatniego zastrzyku lub wlewu,
- wynik densytometrii, jeśli była wykonywana,
- wypisy ze szpitala i karty informacyjne, zwłaszcza z leczenia onkologicznego,
- kontakt do lekarza prowadzącego, jeśli zgadzasz się na wymianę informacji między lekarzami.
Konsultacja implantologiczna w Niewada Clinic obejmuje wywiad o chorobach i lekach, badanie jamy ustnej, tomografię CBCT, omówienie wariantów leczenia i pisemny plan z kosztorysem. Kosztuje 750 zł i jest to cena z tomografią CBCT. Do niczego nie zobowiązuje. Jeśli masz wcześniejsze badania obrazowe z innej placówki, przynieś je na nośniku. Klinika prowadzi też konsultację bez tomografii (450 zł), a o tym, czy wystarczy w Twoim przypadku, zdecyduje lekarz.
Jak wygląda planowanie: tomografia CBCT
Tomografia stożkowa CBCT to trójwymiarowe zdjęcie szczęki i żuchwy. W odróżnieniu od zwykłego pantomogramu pokazuje wysokość i szerokość kości, jej strukturę, przebieg nerwu w żuchwie i położenie zatok szczękowych. Przy osteoporozie ma to szczególne znaczenie, bo lekarz widzi, jak zbudowana jest kość dokładnie w miejscu planowanego implantu, i może dobrać implant oraz technikę do jej jakości. Przy cukrzycy CBCT pomaga też wykryć ukryte ogniska zapalne, które przed zabiegiem trzeba wyleczyć. Więcej o samym badaniu znajdziesz we wpisie tomografia CBCT: co to jest.
Na podstawie CBCT powstaje cyfrowy plan: pozycja implantu, jego wymiary, przewidywany czas gojenia i rodzaj odbudowy. Koronę wykonuje laboratorium protetyczne w budynku kliniki, w technologii CAD/CAM. Przy chorobach ogólnych lekarz może zaplanować dłuższe gojenie przed obciążeniem implantu i częstsze kontrole. Wszystko to znajdziesz w pisemnym planie razem z kosztorysem: wszczepienie implantu od 4 800 zł, korona na implancie od 5 000 zł, a jeśli potrzebna będzie regeneracja kości, jej koszt od 2 500 zł jest wyceniany osobno. Pełne zestawienie znajdziesz w cenniku implantów.
Następny krok
Jeśli masz cukrzycę lub osteoporozę i myślisz o implantach, najpierw sprawdź, kiedy ostatnio badano Ci HbA1c lub kiedy przyjąłeś ostatnią dawkę leku na kości. Potem umów konsultację implantologiczną w Niewada Clinic przy Al. Wilanowskiej 5 w Warszawie. Kwalifikację prowadzi osobiście dr n. med. Paweł Niewada, specjalista periodontologii, który implantologią i protetyką zajmuje się od ponad 20 lat. Po wizycie dostaniesz pisemny plan i będziesz wiedzieć, czy i kiedy zabieg jest dla Ciebie bezpieczny. O samym leczeniu, jego etapach i cenach przeczytasz na stronie implanty zębowe Warszawa.