Czy każdy może mieć implanty?
Implanty zębowe to rozwiązanie o bardzo wysokiej skuteczności, ponad 95% implantów prawidłowo się integruje z kością i służy pacjentom przez wiele lat. Jednak nie każdy pacjent jest idealnym kandydatem od razu. Istnieją stany zdrowia i okoliczności, które mogą wpływać na przebieg leczenia lub wymagać jego modyfikacji.
W medycynie wyróżniamy dwa rodzaje przeciwwskazań: bezwzględne (kiedy zabiegu nie powinno się wykonywać) i względne (kiedy zabieg jest możliwy po odpowiednim przygotowaniu lub modyfikacji protokołu). W praktyce klinicznej bezwzględne przeciwwskazania dotyczą niewielkiego odsetka pacjentów, w większości przypadków leczenie implantologiczne jest możliwe.
Przeciwwskazania bezwzględne
Bezwzględne przeciwwskazania to sytuacje, w których wszczepienie implantu wiąże się z niedopuszczalnie wysokim ryzykiem powikłań. Należą do nich:
Aktywne leczenie onkologiczne
Chemioterapia i radioterapia (szczególnie w obrębie głowy i szyi) znacząco wpływają na zdolność regeneracyjną organizmu, w tym na metabolizm kości. Zabiegi implantologiczne powinny być odroczone do czasu zakończenia leczenia onkologicznego i stabilizacji stanu pacjenta. Po zakończeniu terapii i odpowiednim okresie rekonwalescencji implantacja jest zazwyczaj możliwa, każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej oceny w porozumieniu z onkologiem.
Ciężki niedobór odporności
Zaawansowane stany immunosupresji (np. niekontrolowane zakażenie HIV/AIDS, ciężka aplazja szpiku) zwiększają ryzyko infekcji pooperacyjnych i upośledzają gojenie. W takich przypadkach decyzja o implantacji wymaga ścisłej współpracy z lekarzem prowadzącym i indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka.
Leczenie bisfosfonianami dożylnymi
Bisfosfoniany podawane dożylnie (stosowane m.in. w leczeniu przerzutów nowotworowych do kości) mogą powodować martwicę kości szczęki (BRONJ, bisphosphonate-related osteonecrosis of the jaw). Zabiegi chirurgiczne w obrębie kości szczęk u pacjentów przyjmujących dożylne bisfosfoniany są obarczone istotnym ryzykiem tego powikłania.
Uwaga: bisfosfoniany doustne (stosowane w leczeniu osteoporozy) stanowią znacznie mniejsze ryzyko, patrz poniżej.
Niekontrolowane choroby psychiczne
Ciężkie, niekontrolowane zaburzenia psychiczne uniemożliwiające współpracę z pacjentem (brak świadomej zgody, niemożność przestrzegania zaleceń pooperacyjnych) mogą stanowić przeciwwskazanie do zabiegu chirurgicznego.
Przeciwwskazania względne, stany, które można kontrolować
Przeciwwskazania względne to sytuacje, które wymagają dodatkowej diagnostyki, przygotowania lub modyfikacji planu leczenia, ale nie wykluczają implantacji. W doświadczonych rękach większość z nich jest skutecznie zarządzana.
Cukrzyca
Cukrzyca jest jednym z najczęściej wymienianych „przeciwwskazań" do implantów, ale to mit, który wymaga sprostowania. Cukrzyca dobrze kontrolowana (HbA1c poniżej 7–8%) nie jest przeciwwskazaniem do implantacji. Badania naukowe potwierdzają, że u pacjentów z kontrolowaną cukrzycą skuteczność osteointegracji jest porównywalna z populacją ogólną.
Cukrzyca niekontrolowana (HbA1c powyżej 8–9%) zwiększa ryzyko infekcji i spowalnia gojenie. W takim przypadku najpierw zalecamy współpracę z diabetologiem w celu ustabilizowania poziomu glukozy, a zabieg planujemy po osiągnięciu zadowalającej kontroli metabolicznej.
Palenie tytoniu
Palenie jest jednym z najistotniejszych modyfikowalnych czynników ryzyka w implantologii. Nikotyna zwęża naczynia krwionośne, upośledza ukrwienie tkanek, spowalnia gojenie i zwiększa ryzyko stanów zapalnych wokół implantu (periimplantitis).
Statystyki są jednoznaczne: u palaczy ryzyko niepowodzenia implantacji jest 2–3 razy wyższe niż u osób niepalących. Dlatego zdecydowanie zalecamy:
- Zaprzestanie palenia minimum 2 tygodnie przed zabiegiem
- Niepalenie przez minimum 8 tygodni po zabiegu
- Najlepiej, trwałe rzucenie palenia
Palenie nie jest bezwzględnym przeciwwskazaniem, wykonujemy zabiegi u palaczy, ale szczerze informujemy o podwyższonym ryzyku.
Osteoporoza
Osteoporoza oznacza obniżoną gęstość kości, co może budzić obawy pacjentów. W praktyce klinicznej osteoporoza rzadko stanowi istotne przeciwwskazanie do implantacji, ponieważ:
- Kości szczęk mają inny metabolizm niż kości długie, osteoporoza dotyka je w mniejszym stopniu
- Tomografia CBCT pozwala precyzyjnie ocenić gęstość kości w miejscu planowanego implantu
- Protokół chirurgiczny można dostosować (np. delikatniejsze przygotowanie łoża implantu, dłuższy czas osteointegracji)
Uwaga: pacjenci przyjmujący doustne bisfosfoniany na osteoporozę powinni poinformować o tym implantologa. Ryzyko powikłań jest znacznie niższe niż przy bisfosfonianach dożylnych, ale wymaga uwzględnienia w planie leczenia.
Niewystarczająca ilość kości
Zbyt mała objętość kości w miejscu planowanego implantu to jedno z najczęstszych wyzwań, z którymi się spotykamy, ale nie jest to przeciwwskazanie, a problem do rozwiązania. Współczesna implantologia dysponuje skutecznymi metodami odbudowy kości:
- Augmentacja kości: przeszczep kostny (kość własna, materiał kościozastępczy lub kombinacja)
- Sinus lift: podniesienie dna zatoki szczękowej w celu uzyskania wystarczającej wysokości kości
- Rozszczepianie grzbietu wyrostka: poszerzenie wąskiej kości
- Metoda Niewada FastSmile®: wykorzystanie pochylenia implantów w celu ominięcia obszarów z niedostatkiem kości (więcej w artykule o Niewada FastSmile®)
W Niewada Clinic tomografia CBCT wykonywana podczas pierwszej konsultacji pozwala precyzyjnie ocenić objętość kości i zaplanować ewentualną augmentację.
Choroby przyzębia
Aktywna choroba przyzębia (paradontozy) musi być wyleczona przed implantacją. Bakterie odpowiedzialne za zapalenie przyzębia mogą zainfekować okolicę implantu, prowadząc do periimplantitis i utraty implantu. Po skutecznym leczeniu przyzębia i ustabilizowaniu stanu tkanek, implantacja jest w pełni możliwa.
Wiek, to NIE jest przeciwwskazanie
To jeden z najczęstszych mitów, z którymi spotykamy się w codziennej praktyce. Wiek sam w sobie nie jest przeciwwskazaniem do implantacji. W Niewada Clinic z powodzeniem wszczepiamy implanty pacjentom w wieku 70, 80, a nawet powyżej 90 lat.
Jedynym ograniczeniem wiekowym jest dolna granica, implanty nie powinny być wszczepiane u osób poniżej 18. roku życia (a w przypadku chłopców, niekiedy do 20.–21. roku życia), ponieważ kości szczęk nadal rosną i pozycja implantu mogłaby się zmienić.
Więcej o tym micie przeczytasz w artykule 5 mitów o implantach zębowych.
Indywidualna ocena, klucz do bezpieczeństwa
Powyższe wytyczne mają charakter ogólny. W praktyce każdy przypadek jest oceniany indywidualnie. To, co u jednego pacjenta stanowi poważne wyzwanie, u innego może być łatwe do rozwiązania. Dlatego tak ważna jest szczegółowa konsultacja implantologiczna z doświadczonym specjalistą.
Dr Niewada, z ponad 20-letnim doświadczeniem i ponad 7 500 przeprowadzonych zabiegów, ocenia każdy przypadek z uwzględnieniem pełnego kontekstu medycznego. Współpracujemy z lekarzami innych specjalności (diabetologami, kardiologami, onkologami), aby zapewnić bezpieczeństwo naszych pacjentów.
Jeśli nie jesteś pewien, czy implanty są dla Ciebie możliwe, zapraszamy na konsultację. Badanie CBCT i szczegółowy wywiad medyczny pozwolą jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie. Umów wizytę: +48 513 123 555.